Çocuğunuzun Sorumluluk Almasına İzin Verin!

Çocuğunuzun Sorumluluk Almasına İzin Verin!

Arkadaşlar Uzman Pedagog, Akademisyen, Yazar Sevil Yavuz’un yazısını sizlerle paylaşıyorum.

Anne babalar gözünde çocuklar hiç büyümez ve bu davranışlarınada yansır. Anne babalar genellikle çocuklarına sorumluluk vermek için onların büyümesini, ilkokula başlamasını bekliyor.  Oysa çocukların yaşına uygun sorumluluk alması için belli bir yaş sınırı yok. Anne babalar çocukların ilkokula kadar hiç sorumluluk vermiyor. İlkokul başlayınca da birden bire sen artık büyüdün ilkokul çocuğu oldun oyuncaklarını kaldır, artık sana oyuncak yok diyerek ağır okul sorumluluklar yüklüyor. Birden bire ağır okul sorumluluklarla karşılaşan çocuk ise okula uyum sağlamakta zorlanıyor ve dolayısıyla okul başarısı da, öz güveni de düşüyor.

Evde kurallar oluşturun!

Bu nedenle anne babalar çocuklarını okul öncesi dönemde aşırı korumacı büyütmemelidir. Çocuklarına sağlıklı bir şekilde sınır koyar, kurallarla tanıştırmak, sorumluluk vererek büyütmelidirler. Örneğin okul öncesi dönemdeki bir çocuk oyun köşesinin toplamasından sorumlu olabilir. Kendine ait oyun alanındaki oyuncakları toplayabilir, düzenleyebilir. Eğer kendi oynadığı oyuncağı toplama sorumluluğunu almazsa daha sonra başka sorumluluklar alması da zor olur. Yaşı büyüdükçe yaşına uygun küçük sorumluluklar vermeye devam etmek gerekir. En önemlisi çocukların kaldırabileceği sorumlulukları vermek gerekir. Sorumluluk vermeyi de abartmamak gerekir.  Çocuğun kaldıramayacağı aşırı sorumluluk ve görev vermek çocuğun kendini yetersiz hissetmesine neden olur ve öz güvenini düşürür. Bu nedenle sorumluluk duygusunu geliştirmek için çocuğa ölçülü ve yaşına uygun sorumluluk vermek gerekir.

Davranışlarının sonucunu yaşatın!

Sorumluluk bilinci kazandırmak için çocukların davranışlarının sonucuna katlanmasını sağlamak gerekir. Eğer çocuk davranışlarının sonucuna katlanmaz ve aynı hatalı davranışlara devam ederse sorumluluk duygusu gelişmez. Örnek eğer çocuk odasını toplamıyorsa çocuğa dağınık oda da yaşama şansı vermek gerekir.   Böylece çocuk dağınık odasında eşyalarını bulmamayı deneyimlemeli, yani odasını toplamamanın sonucuna katlanmalıdır. Kısaca çocuğun hata yapmasına izin verip hatalarının sonucunu yaşama şansı verin. Anne baba olarak çocuğun odasını onun yerine siz toplarsınız odasının toplamamasının zorluğunu ve sonucunu yaşamaz ve böylece odasını toplama sorumluluğunu almaz.

Çocuğunuzu tembel yetiştirmeyin!

Anne baba olarak aşırı korumacı davranışlarımız çocuklarımızı temel olmaya yönlendiriyor. Psikolojik Danışmanlık Merkezimize gelen anne babaların hala ilkokul çağındaki çocuklarının suyunu verdikleri bilgisini alıyorum. Düşün kendi suyunu mutfaktan alıp içemeyen çocuklar yetiştiriyoruz. Durum böyle olunca bu çocuklarda sorumluluk bilinci gelişmesi mümkün olabilir mi? Bu nedenle anne baba olarak çocukların her işini biz yapmamalıyız. Çocuklarımızın ev içinde görevler almasını sağlamalıyız. Çocuk kendi suyunu kendi içmeli, ev işlerinde yardım etmeli. Örnek yemek saatlerinde masanın hazırlanmasına ve kaldırılmasına yardım edebilir. Yaşına uygunsa yemek saatlerinde bir salata yapabilir. Çocuk evde yaptığı işlerden gurur duyar. Ben yemekte salata yapabildim diyerek kendi ile gurur duyar.

Sınırlar koymaktan korkmayın!

Sınır konulması çocukların sorumluluk alma, kendini kontrol etme, kendi kararlarını verme gibi önemli kişilik özelliklerinin de gelişmesine yardımcı olur. Çocuklar sınır konulduğunda anne babanın sunduğu alternatifler hakkında karar vermek zorunda kalır. Anne babanın sunduğu alternatiflerden birini seçer ve o seçtiği seçeneğin sonucunu kabul ederler. Bu deneyim çocukta sorumluluk duygusunu geliştirir.
Kısacası çocuklarda sorumluluk duygusunu geliştirmek için okul öncesi dönemden itibaren çocuklara yaşına uygun adım adım görev ve sorumluluk vermek gerekir. Eğer bu sorumluluğu yerine getirmiyor, tembellik yapıyorsa da bu davranışlarının sonucunu yaşamasına fırsat vermek gerekir.

Sevil Yavuz
Uzman Pedagog, Akademisyen, Yazar

Yorum yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir